पोखराको फेवाताल बीच भागमा अवस्थित ताल बाराही मन्दिर पुनःनिर्माणका लागि शिलान्यास गरिएको छ । पोखरा महानगरपालिकाका प्रमुख धनराज आचार्यले बिहीबार शिलान्यास गरे ।
ऐतिहासिक महत्वको यो मन्दिर पुरानै स्वरुपमा निर्माण गर्न पुरातत्व विभागको समन्वयमा कुल ९ करोड रुपैयाँ लागतमा आगामी २ वर्षभित्र निर्माण सम्पन्न गरिने योजना छ ।
आचार्यले ताल बाराही पोखराको गहना भएको बताए । मन्दिर पुनःनिर्माणका लागि पोखरा महानगरपालिकाले सहयोग गर्ने जनाउँदै उनले रकमको चिन्ता नलिन आग्रह समेत गरे ।
मन्दिर व्यवस्थापन समितिले गत वर्षदेखि नै माइकिङ गरेर मन्दिर दर्शन गर्न आउने भक्तजनबाट सहयोग रकम संकलन गर्दै आएको छ ।
मन्दिर गुठी व्यस्थापन समिति अध्यक्ष हिक्मतबहादुर कुँवरले मास्टर प्लान अनुसारको मन्दिर र परिसरमा रहने संरचना निर्माणमा ९ करोड खर्च हुने अनुमान रहेको बताए । उनका अनुसार मन्दिर आगामी २ वर्षमा निर्माण पूरा हुनेछ ।
मास्टर प्लानअनुसार यहाँ मूल मन्दिरसहित गणेश मन्दिर, हवनकुण्ड बन्नेछन् । साथै, अण्डरग्राउन्डमा सभा हल, बैठक कक्ष, फोटोग्राफी, फूलप्रसाद, शौचालय लगायत बन्ने छन् ।
तालवाराहीमा कोजाग्रत पूर्णिमामा भक्तजनको ठूलो भीड लाग्ने गर्दछ ।
पोखराको प्रमुख पर्यटकीय धार्मिक गन्तव्यका रूपमा स्थापित तालबाराहीको पुरानो मन्दिर भने भत्काइएको छ । पुरानो मन्दिर भत्काएसँगै अर्को चाँदीको मूर्तिमा प्राणप्रतिष्ठा गरी नजिकैको हवनकुण्ड रहेको ठाउँमा पूजाआजा गरिँदै आएको छ । पुरानो मन्दिर भत्काइए पनि बाराही देवीको दर्शन गर्न दैनिक ठूलो सङ्ख्यामा दर्शनार्थी त्यहाँ पुग्ने गर्छन ।
मन्दिर पुनःनिर्माणका लागि तालबाराही मन्दिर गुठी व्यवस्थापन समिति र पुरातत्व विभागबीच समन्वय गरी आवश्यक काम अगाडि बढाइने छ ।
अहिले भत्काइएको मन्दिर २०१७ सालमा बनाइएको थियो । मन्दिरको अस्तित्व सन् १६६७ देखि कायम रहिआएको पाइन्छ । कतै–कतै १४४७ देखि अस्तित्वमा रहेको भन्ने अभिलेखसमेत छ । कास्कीका तत्कालीन राजा कुलमण्डन शाहले मन्दिरमा खरको झुप्रो हालेर पहिलो पटक मन्दिर स्थापना गरेको इतिहास छ ।
प्राचीनकालमा माटाको ढिस्कामा एउटा शिला थियो, त्यहीँ मन्दिर स्थापना गरी बाराहीका रूपमा पूजाआजा गर्न थालिएको किंवदन्ती छ । किंवदन्तीअनुसार तालको बीचमा टापु बनेको र त्यहीँ मन्दिर स्थापना गरिएको छ ।
