डिभिजन वन कार्यालय स्याङ्जाले गत आर्थिक वर्ष २०८१/८२ मा वन्यजन्तुबाट क्षति पुगेका कृषक परिवारलाई राहत वितरणसँगै वन संरक्षण र जैविक संवर्द्धनका क्षेत्रमा समेत उल्लेखनीय कार्य सम्पादन गरेको छ ।
गत आर्थिक वर्षमा वन्यजन्तुबाट पशुधनमा क्षति व्यहोरेका २१९ परिवारलाई डिभिजन वन कार्यालयले १४ लाख १४ हजार रुपैयाँ राहत वितरण गरेको छ । कार्यालयका अनुसार वन्यजन्तुको आक्रमणबाट २४८ बाख्रा, १७ भैँसीसहित २७१ पशु मरेका थिए । एक कृषकको अन्नबाली समेत नष्ट भएको थियो ।
कार्यालयका प्रमुख नवराज बरालका अनुसार, विगतमा एक्याप परियोजनामार्फत राहत दिइन्थ्यो, तर २०७९/८० मा बजेटको अभावका कारण पशु क्षति व्यहोरेका कृषक राहतबाट बञ्चित भए । हाल भने वन्यजन्तुबाट हुने क्षतिको राहत सहयोग निर्देशिका २०८० अनुसार प्रदेश वन मन्त्रालयको विनियोजित बजेटबाट राहत उपलब्ध गराइएको हो । राहतस्वरूप बङ्गुर, बाख्रा, भेडाका लागि ५ देखि १० हजार रुपैयाँ र गाई, भैंसी, गोरु, राँगाका लागि १० देखि २० हजार रुपैयाँसम्म वितरण गरिएको कार्यालयले जनाएको छ ।
तर यो कार्यालयको कार्यक्षेत्र यतिमै सीमित छैन । संरक्षण, पुन:वनस्थापना र जैविक विविधताको रक्षा गर्न यसले विभिन्न योजना अघि सारेको छ । प्रमुख नवराज बरालका अनुसार, यस वर्ष नौवटा हरित पार्क, एक बगैंचा चौतारो, र एक सामुदायिक वनको अतिक्रमित जमिनमा घेराबार निर्माण गरिएको छ ।
त्यस्तै, २५ हजार जडिबुटीका बिरुवा (अमला, टिमुर, कुरिलो) र १४ हजार ७ सय बहुवर्षीय विरुवा उत्पादन तथा वितरण गरिएको छ । जैविक विविधताको संवर्द्धनमा जोड दिँदै कार्यालयले तीन चिल, एक रतुवा, र एक सर्पको जीवित उद्धारसमेत गरेको छ ।
मृत अवस्थामा भेटिएका छ वटा चितुवा, एक रतुवा र एक ओतको व्यवस्थापनसमेत गरिएको जनाइएको छ ।
वन क्षेत्रको संरक्षण मात्र होइन, जलस्रोत संरक्षणतर्फ समेत कार्यालयले ध्यान दिएको छ । “एक सामुदायिक वन एक संरक्षण पोखरी” कार्यक्रम अन्तर्गत तीनवटा संरक्षण पोखरी निर्माण गरिएको छ ।
स्याङ्जा डिभिजन वन कार्यालयले राहत वितरण, जैविक विविधता संरक्षण, बिरुवा उत्पादन, उद्धार कार्यदेखि संरचना निर्माणसम्मका काममा उल्लेख्य भूमिका निभाएको छ । वन र जनताको सम्बन्ध सुदृढ बनाउँदै जान यसको यस्तो सक्रियता दिगो विकासतर्फको महत्त्वपूर्ण पाइला हो ।
