स्याङ्जामा पछिल्ला तीन महिनामा ४३९ जनामा स्क्रब टाइफस संक्रमण पुष्टि भएको छ । प्रदेश जनस्वास्थ्य कार्यालय स्याङ्जाका अनुसार असारमा ६०, साउनमा १५९ र भदौमा २२० जनामा संक्रमण देखिएको हो ।
स्थानीय तहमध्ये सबैभन्दा धेरै संक्रमण वालिङ नगरपालिकामा देखिएको छ । वालिङमा असारमा ३४, साउनमा ९१ र भदौमा ११९ गरी २४४ जनामा स्क्रब टाइफस पुष्टि भएको छ ।
त्यस्तै कालीगण्डकी गाउँपालिकामा असारमा ११, साउनमा २३ र भदौमा ६० गरी ९४ जना, चापाकोट नगरपालिकामा क्रमशः ५, १७ र १५ गरी ३७ जना तथा अर्जुनचौपारी गाउँपालिकामा २, ८ र १५ गरी २५ जनामा संक्रमण देखिएको छ ।
भीरकोट नगरपालिकामा असारमा ४ र साउनमा १३ गरी १७ जना, गल्याङ नगरपालिकामा ४, ६ र ६ गरी १६ जना तथा पुतलीबजार नगरपालिकामा साउनमा १ र भदौमा ५ गरी ६ जनामा संक्रमण पुष्टि भएको छ ।
फेदीखोला, आँधीखोला, बिरुवा र हरिनास गाउँपालिकामा उक्त तीन महिनामा संक्रमणको संख्या शून्य रहेको प्रदेश जनस्वास्थ्य कार्यालय स्याङ्जाका सूचना अधिकारी एवं तथ्यांक अधिकृत विनोदप्रसाद भट्टले जानकारी दिए ।
उनका अनुसार जिल्लामा स्क्रब टाइफस संक्रमणको संख्या बढ्दै गएको छ भने अवस्था नियमित रूपमा अद्यावधिक गर्ने गरिएको छ ।
स्वास्थ्यकर्मीका अनुसार बिरामीको संख्या र संक्रमणको अवस्थालाई हेर्दा जिल्लामा स्क्रब टाइफसको जोखिम अझै कायम छ । वर्षायाम र वर्षापछिको समयमा यसको जोखिम बढी हुने भएकाले लक्षण देखिएमा समयमै स्वास्थ्य संस्थामा पुगेर परीक्षण तथा उपचार गराउन उनीहरूले आग्रह गरेका छन् ।
स्क्रब टाइफस ‘ओरिएन्टिया सुसुगामुसी’ नामक ब्याक्टेरियाबाट हुने संक्रामक रोग हो । संक्रमित झाडी तथा घाँसे क्षेत्रमा पाइने सानो किर्नाजस्तो ‘चिगर’को टोकाइबाट मानिसमा यो रोग सर्ने गर्छ ।
संक्रमण हुँदा उच्च ज्वरो आउने, टाउको दुख्ने, शरीर तथा मांसपेशी दुख्ने, अत्यधिक कमजोरी हुने, खोकी लाग्ने, वाकवाकी तथा बान्ता हुनेजस्ता लक्षण देखिन सक्छन् । चिगरले टोकेको स्थानमा कालो दाग वा घाउजस्तो चिन्हसमेत देखिन सक्ने चिकित्सक बताउँछन् ।
समयमै रोग पहिचान गरी चिकित्सकको सल्लाहअनुसार एन्टिबायोटिक उपचार गरेमा स्क्रब टाइफस निको हुने स्वास्थ्यकर्मीको भनाइ छ । उपचारमा ढिलाइ भएमा फोक्सो, मिर्गौला, मस्तिष्कलगायत शरीरका विभिन्न अंगमा जटिलता उत्पन्न हुन सक्ने उनीहरू बताउँछन् ।
स्वास्थ्यकर्मीले झाडी तथा घाँसे क्षेत्रमा जाँदा शरीर ढाकिने कपडा लगाउन, व्यक्तिगत सरसफाइमा ध्यान दिन र ज्वरोसहितका लक्षण देखिएमा ढिलाइ नगरी स्वास्थ्य संस्थामा पुगेर परीक्षण तथा उपचार गराउन आग्रह गरेका छन् । संक्रमण पुष्टि हुँदैमा आत्तिनुपर्ने अवस्था नरहेको भन्दै उनीहरूले सामाजिक सञ्जाल तथा अन्य माध्यमबाट फैलिने अपुष्ट सूचना र हल्लाको पछि नलाग्नसमेत आग्रह गरेका छन् ।
‘लक्षण देखिएपछि घरमै बसेर अनुमानका भरमा औषधि सेवन गर्नुभन्दा स्वास्थ्य संस्थामा पुगेर परीक्षण तथा उपचार गराउनुपर्छ,’ स्वास्थ्यकर्मीले भनेका छन् ।
