स्याङ्जाको फेदीखोला गाउँपालिकाले शुक्रबार वडा नम्बर –१ रामकोटमा प्रथम राष्ट्रिय कोदो दिवस २०८२ विशेष कार्यक्रमसहित भव्य रूपमा मनाएको छ । फेदीखोलाले उक्त कार्यक्रममार्फत कोदोको महत्व र बहुपयोगिताबारे जनचेतना फैलाएको छ ।
‘कोदोजन्य परिकारको आहारः खाद्य सुरक्षा र स्वस्थ जीवनको आधार’ भन्ने नारासहित आयोजित कार्यक्रममा कोदोका परिकार प्रदर्शनी, अन्तक्र्रिया र कोदो रोपाइँ गरिएको थियो ।
कार्यक्रममा गाउँपालिका अध्यक्ष घनश्याम सुवेदीले कोदो दिवसलाई व्यवहारमा उतार्ने गरी नीति ल्याइएको बताए । उनका अनुसार शुक्रबारदेखि पालिकाभित्रका सबै विद्यालय र कार्यालयमा हप्तामा दुई दिन कोदोको परिकार अनिवार्य गरिएको छ ।
‘होमस्टे, सेमिनार, चमेना गृहमा पनि कोदोका परिकारलाई प्राथमिकता दिन थालिएको छ, यसले कोदोको उत्पादन, प्रयोग र बजार विस्तारमा टेवा पुग्नेछ,’ अध्यक्ष सुवेदीले भने ।
उनले फेदीखोलामा कोदोको उपयोग बढेमा एक वर्षमै ८० लाख बराबरको स्थानीय उत्पादनको खपत हुने दाबी गरे । त्यसका लागि बाँझो जमिन प्रयोग गरिने योजना समेत रहेको उनले बताए ।
प्रथम राष्ट्रिय कोदो दिवस २०८२ का अवसरमा कोदाबाट बनेका २६ परिकार प्रदर्शन गरिएका थिए । प्रदर्शनीमा तोङ्बा, छ्याङ, तिनपाने, खोले, सुप, तावा रोटी, कपकेक, सुत्केरी मसला, नमकिन, पुरी, नरिवल लड्डु, सेफाली, खुर्मा, जेरी, कसार, पुवा, पकौडा, फुरौला, बिस्कुट, मम, ढिडो, सेल रोटी, चट्नी, दाम्ले मिठाई र तोक्बी (चाइनीज परिकार) समावेश थिए ।
फेदीखोला गाउँपालिकाभित्रका १९ वटा विद्यालयले शुक्रबारको दिवा खाजामा कोदोको परिकार खाएर पालिकाको निर्णयमा समर्थन जनाएका छन् । पालिकाले विसं. २०७७ देखि कक्षा ६ को स्थानीय पाठ्यक्रम ‘हाम्रो फेदीखोला’ मा ‘कोदोः बहुपयोगी खाद्यान्न’ शीर्षक समेटेर विद्यार्थीलाई सचेत गराउँदै आएको छ ।
कोदो परम्परागत, पोषणयुक्त र जलवायु प्रतिकूल अवस्थामासमेत उत्पादन हुने अन्न भएको भन्दै गाउँपालिकाले यसको प्रवर्द्धनलाई प्राथमिकतामा राखेको छ । पालिकाले कोदो प्रवर्द्धनबाट खाद्य सुरक्षा, कृषकको आम्दानी वृद्धि, स्थानीय अर्थतन्त्र सुदृढ र परम्परागत कृषि प्रणालीको पुनर्जीवन हुने विश्वास लिएको छ ।
यस्ता नीतिगत निर्णय र व्यावहारिक कार्यान्वयनले कोदोलाई पुनर्स्थापित गर्दै फेदीखोलालाई नमुनाका साथमा कृषि आत्मनिर्भरता र पोषण सुरक्षाको दृष्टिले उदाहरणीय बनाउँदै लगेको छ ।
