स्याङ्जाको वालिङ नगरपालिका–१० फूलबारीस्थित पूर्णामृत भवानी माध्यमिक विद्यालयले वर्षौंदेखि प्रयोगविहीन रहेको जमिनलाई उत्पादनसँग जोड्दै केराखेती सुरु गरेको छ । जिल्लाकै नमुना विद्यालयका रूपमा परिचित यस विद्यालयले करिब १० रोपनी आफ्नै जग्गामा ‘जी नाइन’ जातको केरा रोपेको हो ।
विद्यालयले राष्ट्रिय कृषि आधुनिकीकरण कार्यक्रम कार्यान्वयन एकाइ, स्याङ्जा प्राविधिक शिक्षालयसँग सहकार्य गर्दै व्यावसायिक उत्पादन कार्यक्रमअन्तर्गत यो खेती सुरु गरेको प्रधानाध्यापक दीपक लम्सालले जानकारी दिए । उनका अनुसार लामो समयदेखि बाँझो रहेको जमिन अब उत्पादनशील बनेको मात्र नभई विद्यार्थीका लागि सिकाइको माध्यमसमेत बनेको छ ।
“अब कक्षा ९ देखि १२ सम्म कृषि बाली विज्ञान पढ्ने विद्यार्थीले बारीमै गएर अभ्यास गर्न पाउने भएका छन्,” लम्सालले भने, “पढ्दै कमाउँदै कार्यक्रममार्फत यसलाई अगाडि बढाएका हौं ।”
केराखेतीका लागि कुल ५ लाख ६५ हजार ३ सय रुपैयाँ लागत लागेको छ, जसमा ७५ प्रतिशत रकम कार्यालयले र २५ प्रतिशत विद्यालयले व्यहोरेका छन् । विद्यालयका शिक्षक तथा विद्यार्थीले खेतीको रेखदेख र संरक्षणमा सक्रिय भूमिका खेल्ने जनाइएको छ ।
स्थानीय बजारमा केराको उच्च माग रहेकाले उत्पादन बिक्रीमा समस्या नआउने विश्वास विद्यालयले लिएको छ । साथै, उत्पादित केरालाई विद्यार्थीका लागि दिवा खाजामा प्रयोग गर्ने योजना पनि बनाइएको छ ।
चितवनबाट एक हजार बेर्ना ल्याएर रोपिएको उक्त खेतीका लागि माटो र हावापानी उपयुक्त देखिएकाले यो काम अघि बढाइएको कृषि विषयका शिक्षक गोविन्द गैह्रेले बताए । उनका अनुसार बारीमै आधारित सिकाइले विद्यार्थीको ज्ञान व्यवहारमा उतार्न सहयोग पुग्नेछ ।
विद्यालयसँग प्रशस्त जमिन रहेकाले आगामी दिनमा अन्य बाँझो जमिनसमेत उपयोग गर्ने योजना बनाइएको छ । यसअघि पनि यहाँ तरकारी, च्याउ तथा गड्यौले मल उत्पादनजस्ता गतिविधि सञ्चालन भइसकेका छन् भने अब कागती खेतीको तयारीसमेत भइरहेको छ ।
यसैबीच, केराखेतीको सुरुआतका क्रममा वालिङ नगरपालिकाकी उपप्रमुख कविता तिवारीले ‘पढ्दै कमाउँदै’ कार्यक्रमलाई नगरपालिकाले निरन्तर साथ दिने प्रतिबद्धता जनाइन् ।
