चैत–वैशाखको खडेरीसँगै हरेक वर्ष वन डढेलोको जोखिम बढ्ने गरे पनि यस वर्ष स्याङ्जामा भने उल्लेख्य रूपमा कमी आएको देखिएको छ । विगतमा सामान्य लापरबाहीकै कारण ठूलो क्षेत्रफलमा वन विनाश हुने र वन्यजन्तु तथा बस्ती नै जोखिममा पर्ने अवस्था रहने गरे पनि अहिले स्थिति केही सुधारिएको छ ।
डिभिजन वन कार्यालय स्याङ्जाका अनुसार अघिल्लो आर्थिक वर्ष २०८० मा झण्डै ४९७ दशमलव २ हेक्टर वन क्षेत्रमा डढेलो लागेको थियो । तर, आर्थिक वर्ष २०८१ मा यो घटेर जम्मा २४ हेक्टरमा सीमित भएको तथ्याङ्कले देखाउँछ । यस वर्ष आँधीखोला गाउँपालिकाको राम्चे क्षेत्रमा सानो स्तरको डढेलो बाहेक ठूलो क्षति भएको घटना सार्वजनिक भएको छैन ।
समय–समयमा परेको वर्षा, सचेतनामूलक कार्यक्रम र पूर्वतयारीका कारण डढेलो नियन्त्रणमा सकारात्मक प्रभाव परेको डिभिजन वन अधिकृत नवराज बरालले बताए । “यस वर्ष विगतको तुलनामा डढेलो निकै कम देखिएको छ,” उनले भने, “स्थानीयको सक्रियता र समयमै गरिएको व्यवस्थापनले जोखिम घटाउन सहयोग पुगेको छ ।” उनले अझै जोखिमको समय बाँकी रहेकाले सबै पक्ष सतर्क रहन आवश्यक रहेको पनि बताए ।
फागुन–चैतको सुख्खा मौसममा समेत बीच–बीचमा भएको वर्षाले वन क्षेत्र हरियाली बनाइराख्न मद्दत गरेको छ । साथै, वन कार्यालयले सञ्चालन गरेका जनचेतनामूलक अभियान र डढेलो नियन्त्रणका पूर्वतयारीले पनि महत्वपूर्ण भूमिका खेलेका छन् । पतझरका कारण जोखिममा रहने पाखापखेरामा समेत वन जोगिनु सकारात्मक संकेतका रूपमा लिइएको छ ।
जिल्लाभर रहेका ५ सय २५ सामुदायिक वनहरू सुरक्षित रहँदा “हरियो वन नेपालको धन” भन्ने नाराले पनि यथार्थ रूप लिएको महसुस गरिएको छ । यद्यपि, वैशाखसम्मको संवेदनशील समय अझै बाँकी रहेकाले निरन्तर सतर्कता अपनाउन सके स्याङ्जाको यो उपलब्धि अन्य जिल्लाका लागि उदाहरण बन्न सक्ने देखिन्छ ।
